Disclaimer

Pandomo behoudt zich het recht voor op elk moment de inhoud van de website aan te passen of onderdelen te
verwijderen zonder daarover aan jou mededeling te hoeven doen.
Pandomo hanteert de voorwaarden zoals opgesteld door de NVM:

Algemene Consumentenvoorwaarden Makelaardij
Dit zijn de algemene voorwaarden van de Nederlandse Vereniging van Makelaars en Taxateurs in onroerende
goederen NVM. Hierin lees je welke rechten en plichten jouw makelaar en jijzelf hebben. Deze voorwaarden zijn
tot stand gekomen in overleg met Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond in het kader van de
Coördinatiegroep Zelfreguleringsoverleg van de Sociaal-Economische Raad. Ze zijn in werking getreden op 1
september 2018.

Artikel 1: Wanneer zijn deze voorwaarden van toepassing?
Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op elke opdracht tot dienstverlening die een particuliere klant
verleent aan een makelaar in onroerende zaken.

Artikel 2: Wat betekenen bepaalde begrippen?
In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder:
1. Particuliere klant: opdrachtgever, natuurlijk persoon, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of
bedrijf (consument).
2. Makelaar: een bij de NVM aangesloten makelaar of taxateur dan wel het bedrijf van een bij de NVM
aangesloten makelaar of taxateur. Een taxateur doet ander werk dan een makelaar. Een makelaar
behartigt de belangen van zijn opdrachtgever. Een taxateur is juist onpartijdig. Zijn werk is het schatten
van en schriftelijk rapporteren over de waarde van onroerende zaken. Omdat taxateurs zich ook aan
deze voorwaarden moeten houden, wordt met 'makelaar' ook 'taxateur' bedoeld voor zover de aard van
de bepalingen zich daar niet tegen verzet.
3. Loon: de vergoeding die de consument aan de makelaar betaalt voor zijn dienstverlening exclusief
bijkomende kosten. Loon wordt in de praktijk vaak 'courtage' of 'honorarium' genoemd.
4. Schriftelijk: onder schriftelijk wordt ook verstaan per e-mail.

Artikel 3: Hoe regelen de makelaar en jij de opdracht?
5. De makelaar legt de opdracht schriftelijk vast. Daarbij geeft hij aan dat deze algemene voorwaarden van
kracht zijn.
6. De opdracht bevat in ieder geval een duidelijke omschrijving van de dienstverlening, het loon en de
kosten. Geef je de makelaar later opdracht om andere of aanvullende diensten uit te voeren? Dan
bevestigt de makelaar dit schriftelijk aan jou, inclusief de prijsafspraken voor deze dienstverlening. De
makelaar kan daarbij gebruik maken van een prijslijst met een overzicht van zijn loontarieven en kosten
aan derden.
7. Het loon en de kosten in de opdracht zijn inclusief BTW.
8. Als je het aanbod van de makelaar aanvaardt, is er sprake van een opdracht. Bij een verschil van
mening moet de makelaar kunnen aantonen dat je het aanbod hebt aanvaard. Als hij dat niet kan, hoef
je de makelaar niets te betalen.
9. Je ontvangt deze algemene voorwaarden bij het aanbod van de makelaar.

Artikel 4: Heb je bedenktijd?
10. In sommige gevallen heb je een wettelijke bedenktijd van veertien dagen waarin je van de opdracht af
kunt zien. In de opdracht staat of je wel of geen bedenktijd hebt.
11. Heb je volgens de wet recht op bedenktijd en heeft de makelaar jou daar niet over geïnformeerd? Dan
wordt de bedenktijd verlengd tot maximaal één jaar nadat je de opdracht gegeven heeft. Ontvang je de
informatie later alsnog? Dan krijg je op dat moment alsnog een bedenktijd van veertien dagen.
12. Wil je de opdracht binnen de bedenktijd ontbinden? Dan moet je dat binnen de bedenktijd schriftelijk
aan de makelaar melden. Je kunt daarvoor een door de makelaar verstrekt formulier gebruiken.

Artikel 5: Welke verplichtingen heeft de makelaar?
13. De makelaar voert de opdracht zorgvuldig en deskundig uit. Hij behartigt hierbij jouw belangen.
14. De makelaar houdt je regelmatig op de hoogte van de vorderingen.
15. De makelaar is verplicht zijn aansprakelijkheid voor schade afdoende te verzekeren en verzekerd te
houden.
16. De makelaar houdt zich bij de verwerking van persoonsgegevens aan de wettelijke bepalingen.
17. De makelaar mag niet voor de verkoper én koper van hetzelfde object optreden. De makelaar mag ook
niet voor de huurder en de verhuurder van hetzelfde object optreden. In zo'n geval moet de makelaar zo
snel mogelijk met zijn opdrachtgevers overleggen en één van de opdrachten opschorten of beëindigen
(zie artikel 15).
18. De makelaar mag niet namens jou een overeenkomst sluiten, tenzij je hiervoor een schriftelijke
volmacht hebt gegeven.

Artikel 6: Welke verplichtingen heb je?
19. Je geeft de makelaar alle informatie die hij nodig heeft om de opdracht uit te voeren.
20. Tenzij je schriftelijk iets anders afspreekt, mag je geen activiteiten ontplooien die de makelaar bij het
vervullen van zijn opdracht kunnen hinderen. Je mag bijvoorbeeld geen gebruik maken van een andere
makelaar.
21. Je stelt de makelaar in staat zijn verplichtingen in het kader van de WWFT en eventuele andere
wettelijke verplichtingen te vervullen.
22. Als jouw pand of perceel verkocht is en de koper een beroep doet op een ontbindende of opschortende
voorwaarde in de koopovereenkomst of op ontbinding binnen de wettelijke bedenktijd, moet je dit direct
schriftelijk aan de makelaar melden.

Artikel 7: Welke werkzaamheden voert de makelaar uit?
23. De makelaar voert voor het afgesproken loon de werkzaamheden uit die nodig zijn voor de vervulling
van de opdracht. De opdracht betreft ofwel bemiddeling ofwel taxeren ofwel het verrichten van andere
dienstverlening.
24. Alle voor het loon afgesproken werkzaamheden worden duidelijk, begrijpelijk en zo concreet als
redelijkerwijs mogelijk schriftelijk vastgelegd.
25. Als sprake is van een opdracht tot bemiddeling, omvat de opdracht altijd de volgende werkzaamheden:
1. het beoordelen van de waarde van de onroerende zaak;
1. het geven van advies over (het voeren van) de onderhandelingen;
1. het voeren van onderhandelingen.
26. Tenzij uitdrukkelijk schriftelijk anders overeengekomen omvat de opdracht tot bemiddeling daarnaast
ten minste de volgende werkzaamheden:
1. het uitvoeren van de benodigde promotionele activiteiten en het verzorgen van het benodigde
promotiemateriaal;
1. Informatie verzamelen en opvragen over juridische, fiscale, bouwkundige en andere van belang
zijnde aspecten betreffende de onroerende zaak en hierover zo nodig informeren;
1. het helpen bij het verkrijgen van een energielabel of energieprestatiecertificaat;
1. het verzorgen en begeleiden van bezichtigingen;
1. advies geven over en het opstellen van de (koop- of huur)overeenkomst;
1. het begeleiden bij de afwikkeling van de (ver)koop en (ver)huur.

Artikel 8: Welke bijzondere regels gelden bij een taxatie?

27. Een taxatie van een onroerende zaak is het schatten van de marktwaarde en het in een gangbaar
modelrapport vastleggen van die waarde. Je kunt een taxatie bijvoorbeeld nodig hebben voor het
aanvragen van een hypotheek.
28. Een taxatie wordt door een geregistreerde taxateur in persoon uitgevoerd. Aan een taxatierapport moet
in het economisch en maatschappelijk verkeer vertrouwen ontleend kunnen worden. Een taxatie is dus
wezenlijk anders dan een door een makelaar afgegeven waardebepaling zoals bedoeld in artikel 7.
29. Het taxatierapport bevat het doel waarvoor de opdracht is verstrekt. Het taxatierapport is niet bedoeld
om gebruikt te worden voor andere doeleinden. Als bij een opdracht meerdere taxateurs zijn betrokken,
dan maken zij gezamenlijk een taxatierapport. Als zij het niet eens worden over de inhoud van het
taxatierapport, dan treden zij met jou in overleg. Afhankelijk van de gemaakte afspraken kunnen zij een
extra taxateur inschakelen om tot een taxatierapport te komen of brengen zij een taxatierapport uit
waarin zij hun eigen bevindingen weergeven.
● Indien meerdere taxateurs de opdracht hebben uitgevoerd, ontvang je van ieder van hen een rekening
voor hun loon en kosten, tenzij je hierover andere afspraken hebt gemaakt.

Artikel 9: Wanneer heeft de makelaar de opdracht vervuld?
30. Tenzij je iets anders hebt afgesproken geldt het volgende:
1. De makelaar heeft zijn opdracht vervuld, zodra de afgesproken prestatie is geleverd.
1. Bij een opdracht tot bemiddeling is de opdracht vervuld als de koop- of huurovereenkomst door
beide partijen is ondertekend. De makelaar moet jou dan nog wel bij de afwikkeling begeleiden.
1. Een opdracht tot bemiddeling is ook vervuld als tijdens de looptijd van de opdracht een koop- of
huurovereenkomst tot stand komt die niet het gevolg is van door de makelaar verleende diensten.
Als je als koper of als huurder opdracht hebt gegeven en je iets koopt of huurt buiten het gebied
waarop de opdracht betrekking heeft, dan is de opdracht niet vervuld.
31. Bij koop- of huurovereenkomsten waarin opschortende of ontbindende voorwaarden staan (de wettelijke
bedenktijd daaronder begrepen), is de opdracht pas vervuld als de opschortende voorwaarden zijn
vervuld en partijen geen beroep meer kunnen doen op een ontbindende voorwaarde.

Artikel 10: Hoe wordt het loon berekend?
32. Je spreekt met de makelaar vooraf af hoe het loon wordt berekend. Gaat het bijvoorbeeld om een
percentage van de koopsom, een vast totaalbedrag of om uurloon? Dit leg je vast in de opdracht.
33. Tenzij anders is afgesproken is de koopsom het bedrag dat de koper aan verkoper moet betalen. Dit
bedrag is exclusief de kosten voor de overdracht, zoals overdrachtsbelasting, notariskosten en
kadastrale rechten.
34. Voor meer bijzondere gevallen zijn vaak aanvullende afspraken nodig. Tenzij anders afgesproken wordt
onder koopsom verstaan:
● Als over de koopsom BTW is verschuldigd: het bedrag inclusief BTW.
● Bij nieuwbouw: de koop- en aanneemsom tezamen, inclusief BTW.
● Bij erfpacht en/of opstal: het bedrag dat koper en verkoper overeenkomen, vermeerderd met een
bedrag gelijk aan het tienvoud van de periodieke vergoeding op jaarbasis.
35. Als het loon over de huursom wordt berekend, wordt onder huursom verstaan: het bedrag dat de
huurder per maand aan huur betaalt (inclusief eventueel mee-verhuurde roerende zaken). Je betaalt het
loon dan over een bedrag van 12 x de maandhuur. Eventuele kortingen op de huurprijs tellen niet mee
bij de berekening van het loon. Dit geldt tenzij je iets anders heeft afgesproken.
36. Het loon voor een taxatie mag niet afhankelijk zijn van de hoogte van de getaxeerde (markt)waarde.

Artikel 11: Welke kosten brengt de makelaar in rekening?
Naast loon kan de makelaar ook kosten in rekening brengen, bijvoorbeeld voor advertenties. Hij brengt die
kosten alleen in rekening als je hiermee vooraf hebt ingestemd. Gemaakte afspraken worden schriftelijk
vastgelegd.

Artikel 12: Wanneer heeft de makelaar recht op het loon en gemaakte kosten?
37. Tenzij anders afgesproken:
1. heeft de makelaar pas recht op loon als de opdracht is vervuld. De kosten betaal je nadat ze door
de makelaar zijn gemaakt.
1. betaal je bij een bemiddelingsopdracht voor verkoop of koop het loon pas tijdens de
eigendomsoverdracht bij de notaris.
1. Hoef je geen rente te betalen over de periode tussen het vervuld zijn van de opdracht en de
juridische levering.
38. Voordat je moet betalen stuurt de makelaar jou een gespecificeerde factuur met een redelijke
betalingstermijn.
39. Is de opdracht verstrekt door meer dan één persoon? Dan is ieder van jullie hoofdelijk aansprakelijk
voor het betalen van het loon en de kosten.

Artikel 13: Wat doet de makelaar als je niet op tijd betaalt?
40. Als je niet op tijd betaalt, stuurt de makelaar een betalingsherinnering. Je krijgt dan de gelegenheid om
alsnog binnen twee weken na ontvangst van de herinnering te betalen.
41. Betaal je niet binnen deze twee weken? Dan ben je in verzuim en mag de makelaar de wettelijke rente
in rekening brengen.
42. Na de genoemde twee weken mag de makelaar het openstaande bedrag (laten) invorderen. De kosten
hiervan (bijvoorbeeld incassokosten) zijn dan voor jouw rekening, tenzij de rechter of
geschillencommissie anders beslist. Er zijn wel wettelijke grenzen aan de hoogte van deze kosten.

Artikel 14: Kun je de opdracht intrekken?
43. Je mag de opdracht altijd intrekken, bij voorkeur schriftelijk. Hierbij geldt geen opzegtermijn.
44. Is de opdracht door twee of meer personen verstrekt? Dan kan de opdracht ook alleen door deze
opdrachtgevers gezamenlijk worden ingetrokken.
45. De makelaar heeft bij intrekking recht op vergoeding van de afgesproken kosten, voor zover die zijn
gemaakt. De makelaar heeft geen recht op een deel van het loon, tenzij in de opdracht iets anders is
afgesproken of dat voortvloeit uit artikel 19.
46. Je bent niet verplicht om eventuele schade te vergoeden die de makelaar door de intrekking lijdt.

Artikel 15: Kan de makelaar de opdracht teruggeven?
De makelaar kan de opdracht alleen teruggeven als hij daar gewichtige redenen voor heeft. Een gewichtige
reden is in ieder geval:
47. Wanneer een makelaar anders voor zowel koper als verkoper (of voor zowel huurder als verhuurder)
zou werken (zie artikel 5 lid 5); of
48. Een ernstige verstoring van de relatie tussen de makelaar en jou.
49. De makelaar geeft schriftelijk aan als hij de opdracht teruggeeft.
50. Je hoeft de makelaar geen loon te betalen als hij de opdracht teruggeeft. Dat kan anders zijn als artikel
19 van toepassing is. Gemaakte kosten (voor zover afgesproken) moet je wel betalen, tenzij dit
onredelijk is.

Artikel 16: Wat gebeurt er als een tot stand gekomen koop- of huurovereenkomst niet
tot uitvoering komt?
Het kan zijn dat de opdracht tot bemiddeling is vervuld, de koop- of huurovereenkomst is getekend en
opschortende en ontbindende voorwaarden (inclusief de wettelijke bedenktijd) zijn uitgewerkt. Maar als een van
de partijen niet meewerkt aan de uitvoering, resulteert de koop- of huurovereenkomst toch niet in een
daadwerkelijke overdracht of (in geval van huur) bewoning van de verhuurde woning. In zo'n geval heeft de
makelaar recht op het afgesproken loon, tenzij je aannemelijk maakt dat de makelaar tekort is geschoten en dat
daardoor de koop- of huurovereenkomst niet tot uitvoering komt.

Artikel 17: Wat gebeurt er als de onroerende zaak aan een van de eigenaren, de
partner of een derde wordt toebedeeld?
In sommige gevallen wordt een woning (of ander object) toebedeeld aan een van de eigenaren, de echtgenoot of
partner terwijl de bemiddelingsopdracht tot verkoop nog loopt. De opdracht eindigt daardoor. Als is afgesproken
dat het loon van de makelaar afhankelijk is van de verkoop van de woning, wordt het loon berekend op basis van
de waarde van de toebedeling. Als bijvoorbeeld bij een echtscheiding (beide partners bezitten 50% van het huis)
een van de partners zijn of haar deel aan de ander toebedeelt, wordt de vergoeding berekend over 50% van de
waarde van het huis. Dit principe geldt ook als de eigenaar een deel van het huis aan een derde schenkt. De
makelaar en jij kunnen andere afspraken maken over hoe het loon berekend wordt bij toedeling.

Artikel 18: Wat gebeurt er als je overlijdt?
51. Als je de enige opdrachtgever bent, eindigt de opdracht als je overlijdt, tenzij jouw erfgenamen de
opdracht willen handhaven.

52. Zijn er meerdere opdrachtgevers, dan eindigt de opdracht als één van jullie overlijdt, tenzij de andere
opdrachtgever de opdracht wil handhaven.
53. Als de opdracht door overlijden van (één van de) opdrachtgever(s) eindigt, zijn de artikelen 14 lid 3 en
lid 4 van toepassing.

Artikel 19: Kan het zijn dat je na beëindiging van de opdracht de makelaar toch nog
loon moet betalen?
Als na beëindiging van de bemiddelingsopdracht er toch een koop- of huurovereenkomst tot stand komt, geldt
het volgende. Je moet de makelaar loon betalen als hij bewijst dat die overeenkomst het gevolg is van zijn
dienstverlening of dat een overeenkomst is uitgebleven omdat je hebt gehandeld in strijd met artikel 6 lid 2. De
makelaar heeft dan recht op het overeengekomen loon of een redelijk deel daarvan, tenzij je andere afspraken
heeft gemaakt.

Artikel 20: Wat gebeurt er als je een geschil met jouw makelaar hebt?
54. Als je een klacht heeft over de totstandkoming of de uitvoering van de opdracht, meld je deze klacht
schriftelijk bij de makelaar.
55. Leidt de klacht niet tot een oplossing? Dan kun je het geschil voorleggen aan de Geschillencommissie
Makelaardij (zie degeschillencommissie.nl). Je hebt hier 12 maanden de gelegenheid voor (vanaf het
moment waarop je de klacht bij de makelaar heeft ingediend). Gaat het om een geschil over
aansprakelijkheid bij schade? Dan is de geschillencommissie slechts bevoegd bij schades tot 10.000,-
euro.
56. Een geschil wordt door de Geschillencommissie slechts in behandeling genomen, indien de consument
zijn klacht eerst volledig en duidelijk omschreven bij de makelaar heeft ingediend.
57. Wanneer je een geschil voorlegt aan de Geschillencommissie, is de makelaar aan deze keuze
gebonden.
58. Je kunt het geschil ook aan de rechter voorleggen in plaats van aan de geschillencommissie. Maar in
dat geval kun je geen beroep doen op de branchegarantie (zie artikel 21).
59. Als de makelaar een geschil wil voorleggen, geeft hij jou de keuze tussen de geschillencommissie en de
rechter. Maak je binnen vijf weken geen keuze? Dan mag de makelaar het geschil aan de rechter
voorleggen.
60. Voor de behandeling door de Geschillencommissie geldt het Reglement Geschillencommissie
Makelaardij.
61. Voor de behandeling van een geschil is een vergoeding verschuldigd.

Artikel 21: Wat houdt de branchegarantie in?
62. De NVM staat tegenover jou borg voor de nakoming van het bindend advies van de
geschillencommissie tot maximaal 10.000 euro. Gaat het om een hoger bedrag? Dan heeft de NVM
voor het meerdere een inspanningsverplichting om ervoor te zorgen dat de makelaar dit advies nakomt.
Dit geldt niet als dit bindend advies binnen twee maanden na verzending hiervan ter toetsing aan de
rechter wordt voorgelegd, waarbij deze dit advies onverbindend verklaart en waarbij geen beroep tegen
deze beslissing meer mogelijk is.
63. Situaties van surséance van betaling en faillissement zijn van de nakomingsgarantie uitgesloten zolang
het geschil nog niet ter zitting is behandeld. Situaties van bedrijfsbeëindiging zijn van de
nakomingsgarantie uitgesloten tenzij het geschil op dat moment al aanhangig is gemaakt.
64. Je kunt schriftelijk een beroep doen op de branchegarantie als gebleken is dat de makelaar het bindend
advies van de Geschillencommissie niet nakomt en dit advies ook niet binnen twee maanden na
verzending hiervan ter toetsing aan de rechter heeft voorgelegd.
65. De NVM betaalt jou het bedrag binnen één kalendermaand na ontvangst van het beroep op de
branchegarantie. Je moet dan wel jouw vordering op de makelaar aan de NVM hebben overgedragen.

Artikel 22: Hoe worden afwijkende afspraken vastgelegd?
Als je afwijkende afspraken met de makelaar maakt, moet de makelaar die schriftelijk vastleggen.

Beperkte aansprakelijkheid
Pandomo spant zich in om de inhoud van de website zo vaak mogelijk te actualiseren en/of aan te vullen.
Ondanks deze zorg en aandacht is het mogelijk dat inhoud onvolledig en/of onjuist is.

Toekomstige nieuwbouwprojecten zijn te allen tijde conceptueel en onder voorbehoud. Aan deze informatie
kunnen geen rechten worden ontleend.
Specifiek voor prijzen en andere informatie over producten op de website geldt een voorbehoud van kennelijke
programmeer- en typefouten. Je kunt op basis van dergelijke fouten geen overeenkomst claimen met Pandomo.
Voor op de website opgenomen hyperlinks naar websites